fbpx
network marketing yasal mı?

Network Marketing Yasal mı?

Network Marketing sektörü her yıl resmi verilere göre %10 a yakın büyüme oranı ile dünyada birçok sektörü geride bırakmıştır. Neredeyse dünyanın her ülkesinde var olan Network Marketing sektörü yeni bir sektördür diyemeyiz çünkü 80 yıllık bir geçmişi vardır. Network Marketing’in bu denli hızlı büyümesi beraberinde yasallık tartışmalarını da getirmiştir.

network marketing yasl mı

Gelişen süreç içerisinde “Network Marketing yasal mı” sorusu iyice gündeme gelmiş, bunun sonucunda devlet bazı adımlar atmıştır. Çünkü bu soru, her networker gibi bu ticarete girmek isteyen kişiler için de önemli bir noktadır.Özellikle ülkemizde gerek insanların ek gelir arayışı, gerek hayat standartlarının kötü oluşu, gerek bağımsızlığına düşkün olması, gerek klasik sektör içerisinde kendi işlerini kurmanın çok pahalı olması gibi birçok nedenden dolayı Network Marketing sektörü çok cazip hale gelmeye başlamıştır. Bu durum Network Marketing sektörünün yasallığı konusunda tartışma konusu olmuştur.Bu soruyu cevaplamak için öncelikle; Network Marketing’in ne olduğunu bilmeliyiz. Gelin birlikte inceleyelim.


Titan/ Saadet Zinciri /Network Marketing  Karmaşası

Network Marketing geçtiğimiz 20 yıllık süreç içerisinde özellikle ülkemizde çok hızlı bir ivme kazanmıştır. Özellikle 1990 yıllarında Titan/Saadet Zinciri  şemaların versiyonu ile karşılaştığımız, yasal olmayan Network Marketing şirketi örneği ile biraz kötü bir etiket yapmıştır.

İnsanların özellikle yasal mı diye sormak zorunda kalmasına sebep olan Titan/Saadet Zinciri Sistemler, insanların yalnızca para vererek üye olduğu, ortada hiçbir ürünün bulunmadığı, giren kişilerin de para kazanabilmeleri için, yeni kişilerin üye edilerek onlardan üyelik adı altında para almalarıyla dönen, yasal olmayan bir sistemdir. Bu tür sistemler yasal olmayıp, kısa yoldan para kazanmak isteyen, çalışmak istemeyen, her daim kolaycılığa giden, emek vermek istemeyen, insanları dolandıran yapılardır. Titan/Saadet Zinciri sistemlerde her zaman ilk giren kişilerin paraları korunur. Bu yasal olmayan sistemde son girenler her daim kaybeder.

network marketing yasal mıdır

Ancak Network Marketing (çok katlı pazarlama), birçok kişinin şüphe ile yaklaştığı, ama aslında mantığı, kullanılan bir ürünün memnuniyeti ve o ürünün tavsiyesiyle gelir elde etmek olan yeni bir ticaret modelidir. Doğrudan Satış’ın gerek pazarlama gerekse kazanç elde etme yönünden geliştirilmiş şeklidir. Doğrudan Satış ise, bir satıcı tarafından, ürün veya hizmetin tüketiciye evinde, iş yerinde veya satıcıya ait perakende satış yeri olmayan bir yerde anlatılarak ve/veya gösterilerek tanıtıldığı bir satış yöntemidir.

Network Marketing, Dünya Doğruda Satış Dernekleri Federasyonu (WFDSA)’nun açıkladığı 2017 resmi verilerine göre, oyun-film-müzik sektörünün toplamından daha büyük olmuş, kendini ispatlamış bir sektördür. Tüm dünyayı kasıp kavuran bu değişim furyası içerisinde “Network Marketing yasal mı?” sorusu ile gündemde olan doğrudan satış sektörü, ilk olarak Amerika’da ortaya çıkmış bir dağıtım modelidir. Mantığı tavsiye satışına dayanan, tüketici ve üreticiyi mümkün olan en az aracı ile buluşturan ve aracı olan kişinin komisyon aldığı bir ticari modeldir.

Network Marketing’in bu denli büyümesi elbette çoğu klasik ticaret firmaları tarafından hoş karşılanmamıştır. Bir ticari döngüde aracı olan firmalar, fabrikadan çıkan ürüne ellerini bile değdirmeden sadece bir yerden bir yere ulaşımını sağlayarak yüksek cirolar almaktadırlar. Tüketiciye ulaşıncaya kadar geçen sürede birçok aracı vardır ve hepsi yüksek paralar kazanmaktadırlar. Bu durum gerek büyük firmaları, gerekse ülkeleri gerçekten zorlamaktadır. Ancak bu çok aracılı sistem için gayet çekici olup, Network Marketing sektörünün yasallığını sürekli gündeme getirmek için ateşleyenler de yine bu kesimlerde daha fazladır.


Çünkü bir üretici ne ister; ürünlerinin daha çok kişiye satılmasını ve daha yüksek kar oranı elde etmeyi. Tüketici ne ister; daha uygun fiyata daha kaliteli ürünler alıp kullanmayı. Bu ortamı sağlayabilen bir ticari model 80 yıl öncesine kadar yoktu. Her ne kadar Network sektörünün yasallığı, gündeme getirilmeye çalışılsa da son 80 yılda gerek teknolojik gelişmeler, gerekse insanların ürünlere daha çabuk ulaşmak istemeleri, daha hızlı alışveriş ağından faydalanmak istemeleri, kendilerine ek gelir elde etmek istemeleri, sadece tek gelire bağlı kalmak istememeleri, daha rahat bir yaşam tarzı, standartlarını arttırmak istemeleri gibi sayabileceğimiz bir çok neden geçekten de Network Marketing sektörü için hız kazandırıcı olgulardan biri olmuştur.

Network Marketing’de Vergi Veriyor Muyuz?

vergi ödüyormuyuz

Yine “Network Marketing yasal mı?” sorusunu sürekli gündemde tutmak için sorulan sorulardan biridir. Birçok insanın kafasında soru işareti bırakan noktalardan biri de burasıdır; vergi konusu. Yasal bir Doğrudan Satış şirketi veya Network Marketing şirketi vergi ödemekle mükelleftir. Sadece Network Marketing şirketleri değil, yasal olan her sektörde, yasal olarak kurulmuş her şirket vergi ödemek zorundadır.

”networkokulu.net”e sıkça sorulan yasallık ve vergi ile ilgili soruların yanıtlarına bakalım

Network Marketing ticaret modelinde çalışan şirketlerde vergilendirme nasıl oluyor?

-Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde faaliyet gösteren her firma gibi Network Marketing şirketleri de, doğal olarak devlete vergi ödemekle yükümlüdür. Zaten vergi veren bir firma yasal bir firmadır.


Burada iki farklı vergi türü vardır;

Bunlardan KDV olarak bildiğimiz Katma Değer Vergisi açısından firmalar arasında bir farklılık olmayıp %18 KDV oranı sabittir. (bkz 193 Sayılı Kanun)

Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, Network Marketing şirketlerine kayıtlı distribütörlerden alınan gelir vergisi, gerek şirketlerin ödeme planları, gerekse sözleşme akdi olup olmaması açısından farklılıklar göstermektedir. (%10, %20 vb) (bkz 193 Sayılı Kanun)

Network Marketing şirketleri yasal mevzuata tabii olup, özellikle kriz zamanlarında; gerek vermiş oldukları vergiler açısından, gerek on binlerce, yüz binlerce insana iş ve kazanç olanağı sağlayarak, bu kişilerin eksik istihdamlarını önlemektedir. Bu bakımdan da değerlendirildiği zaman, Network Marketing şirketleri kriz zamanı ülkelerin gelir kaynaklarında önemli rol oynamaktadır. Vergi yönünden yasal olan bir iş, zaten devlet nezdinde olduğu için yasallığı su götürmez.

Ama yine de “Network Marketing yasal mı sorusunu tam olarak cevaplamak için değerlendirmeye devam edelim;

Network Marketing, kişilerin içinde bulundukları şirketin sunmuş olduğu plan doğrultusunda, tam veya yarı zamanlı çalışarak kazanç elde etmek amacı taşır. Network Marketing, bu amaç ve plan doğrultusunda sunulan ürün veya hizmetin, gerek kayıtlı satışçıların kişisel satışları, gerekse organizasyonlarına kayıt ettikleri kişiler ve onların kayıt ettiklerinin satışlarıyla, bir satış ağı oluşturmaktır.

Network Marketing’in yasal olup olmadığı konusunda ülkemizde geniş çaplı kanun çalışmaları yapılmaktadır. Bu süreç 2014 yılından itibaren iyice netlik kazanmaya başlamıştır. Her networkerin yada Network Marketing’e başlamak isteyen kişilerin aklında sorun teşkil eden yasallık konusu için devlet nezdinde yapılan bu çalışmalar aşağıdaki gibidir;


Türkiye 2014 yılında Resmi Gazetede yayınlanıp yürürlüğe giren “6563 s. Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun” başlıklı kanun ile e-ticaret kavramını yasallaştırmıştır.

Daha sonra 6563 s. Kanun doğrultusunda, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 14 Ocak 2015 tarihinde Resmi Gazetede yayınladığı “İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği” Doğrudan Satış sektörü ve Network Marketing sektörü için sorulan “Network Marketing yasal mı?” sorusunun cevaplanmasına hem de bu sektörün yasal bir zemine oturtulmasına yardım etmiştir.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın tarafından çıkartılan bu yönetmelik ile Doğrudan Satışın hem tanımı yapılmış hem de yasal ve yasal olmayan şirketleri nasıl ayırt edeceğiniz hakkında bilgi de verilmiştir:

14 Ocak 2015 Çarşamba tarihinde yayımlanan İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliğinde;

Md 24- (1) Doğrudan satış; herhangi bir doğrudan satış şirketi tarafından istihdam edilsin ya da edilmesin satış temsilcisi, dağıtıcı, distribütör ve benzeri adlarla hareket edenlerin bir mal veya hizmeti kendi evlerinde ya da perakende satış yerleri kullanılmaksızın tüketicinin ev veya iş yaşantısını sürdürdüğü mekânlar gibi iş yeri dışında, tek veya çok katmanlı satış yöntemleriyle tüketicilere sunulmasını öngören pazarlama sistemidir.

(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında doğrudan satış şirketi, mal veya hizmetlerin pazarlanması için doğrudan satış sistemini kullanan satıcı veya sağlayıcıyı; doğrudan satıcı ise bu sistem içerisinde satış temsilcisi, dağıtıcı, distribütör ve benzeri adlarla hareket edenleri ifade eder.” ifadeleriyle Doğrudan Satış’ın tanımı yapılmıştır.

Yasal Bir Network Marketing Şirketini Nasıl Bileceğiz?

6563 s. Kanun doğrultusunda Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 14 Ocak 2015 tarihinde Resmi Gazetede yayınladığı “İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği” ile yasal bir Doğrudan Satış şirketi veya yasal bir Network Marketing şirketi ile bir Titan/Saadet Zinciri Sistemler arasındaki farkı anlamak için şu 3 soruyu sormak gerekir;


Katılmanız için “Üye Olma” adı altında para isteniyor mu?

Doğrudan satış şirketlerinde başlangıç ücreti adı altında para talep edilemez. Doğrudan Satış şirketleri, ellerindeki ürün veya hizmeti, tüketiciye kişiler aracılığı ile ulaştırmaktadır. Bu kişiler de bu süreçten para kazanmak için, şirketin sistemine katılırken kendine bu ürün veya hizmetten almaktadır. (Firmadan firmaya değişiklik gösterebilir) Kişilerin para kazanması için, sürekli yeni üyeye ihtiyaç yoktur. Şirketin sağladığı ürün veya hizmeti bireysel olarak satarak da komisyon kazanabilir.

Yasal olmayan Titan/Saadet Zinciri sistemler ise tüm karlarını yeni katılanlar sayesinde elde ettikleri için katılma maliyeti yüksektir. (bkz. 25/4)

Firma, yasal süre içerisinde cayma hakkını kullanan kişilerin ürünlerini geri alıyor mu?

Titan/Saadet Zinciri sistemler, değeri ve kalitesi şüphe götürecek, göstermelik ürünler de pazarlayabilirler. Bu ürünleri iade edemezsiniz. Ya da yasal süreç içerisinde cayma hakkını kullanan kişilerin, yasaya uygun şekilde ürünlerini geri alıyor mu almıyor mu? (bkz. Yukardaki maddede 25/5)
Yasal Doğrudan Satış şirketlerinde veya yasal Network Marketing şirketlerinde ise bu güvence her zaman vardır.

Şirket sadece üye kazandırmaktan mı yoksa üye kazandırmadan da satış yaparak kazanç elde etmeyi sunuyor mu?

Bu sorunun cevabı olumsuz ise dikkatli olunmalıdır. Çünkü Doğrudan Satış veya Network Marketing şirketleri sadece üye kazandırmaktan değil, tüketicilere de satış yaparak bir pazar oluşturmaya dayanır, yani rekabet edebilecek fiyatlara sahip, kaliteli ürünler gerektirir.
Titan/Saadet Zinciri sistemlerde ise ürünü kullanacak kişilerle hiç ilgilenilmez. Yeni katılanlara, kullanışlı ve uygun fiyatlı oldukları için değil, işe başlamak için satın almaları gerektiği için büyük miktarda satış yapılarak kar elde edilir. (bkz. 25/1 ve 25/2)
Ayrıca Doğrudan Satış şirketleri veya Network Marketing şirketlerinin hepsinde mağaza dışında gerçekleşen bu satışlarda, kişilerin yasalarla belirtilen “vazgeçme süreleri”nin üzerinde süreler içerisinde fikir değiştirip ürünü iade imkanı vardır.


Kişiler bu sürelerde bir kere daha düşünüp, malın kalitesini ve fiyatını karşılaştırma fırsatına sahip olur. Bu gerçek, Doğrudan Satışı tüketici için en korunaklı satın alım yöntemi yapmaktadır. Ayrıca “vazgeçme” süresini yasaların öngördüğünden daha uzun tutarak, üyeleri kısıtlayan ahlaki ilkeler yerleştirerek ve tüketici dernekleri ile sürekli iletişim kurarak da doğrudan satış sektörü tüketiciyi korumaktadır.

Değerlendirme

2017 Dünya Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu verilerine göre 200 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşan bu dev sektör için karalama kampanyaları her zaman devam edecektir içiniz rahat olsun. Ancak bu sektör içerisinde olan birçok kişinin kafasında “Network Marketing yasal mı?” sorusu için bir bilgi birikimi mutlaka olmalıdır. Hiç kimse, yasal olmayan bir oluşum içerisinde bulunmak istemez. Günümüzde sadece reklam gelirlerinden beslenen medya için karalama kampanyaları yapmak, Network Marketing’in yasallığını sorgulamak gayet ilgi çekici bir uğraş olmuştur, olmaya da devam edecektir.
Sürekli bir gelir, güçlü bir organizasyon için takımıza katılan arkadaşların da mutlaka bilgilenmesi gerekmektedir. Yaptığınız tanıtımlarda, takiplerde artık size “Network Marketing yasal mı?” diye soru gelince gönül rahatlığı ile  “EVET, NETWORK MARKETİNG YASALDIR.” cevabını verebilirsiniz.Yasal olmayan firmalar olabilir, karıştırmamak gerekir.
Son olarak Doğrudan Satış veya Network Marketing, satış pazarlama işinin farklı bir uygulanma şeklidir ve tamamen yasal yollarla yapılmaktadır. Yasal olmayan sistemlerin varlığı ve bu sektörle benzerlik göstermesi Doğrudan Satış sisteminin yasallığından bir şey kaybettirmez.

Network Okulu

Network Okulu

Türkiye’nin Tarafsız Network Marketing Platformu

Yorum Yap