fbpx

Dijital Ebeveynlik Nedir? Neden Gereklidir?

Teknolojinin günlük hayatın sıradan bir parçası haline gelmesiyle, günümüz çocukları adeta dijital cihazlarla kuşatılmış bir çevrede büyümeye başlamış ve teknoloji hakkında neredeyse ebeveynlerinden çok daha fazla şey bilir hale gelmiştir. Bu durum çocuklara teknolojinin nimetlerinden faydalanma imkânı sunmakla birlikte, yaşları itibariyle bazı ciddi risk ve dezavantajlar taşımaktadır.

Çocukların sosyal, duygusal, psikolojik, zihinsel ve fiziksel gelişimlerini pek çok açıdan etkileyebilecek olan bu konuda ebeveynlerin çocukların dijital dünyasında iyi birer rehber olabilmesi ve teknolojinin doğru kullanım tarzlarını çocuklarına aşılayabilmeleri için sahip olmaları gereken özellikler “dijital ebeveynlik” kavramını doğurmuştur.

Ebeveynlerin dijital cihazların güvenli ve verimli kullanımıyla ilgili bilinçlenmeleri, teknolojinin faydalı taraflarından istifade edip riskli ve zararlı taraflarının farkında olmaları konusunda çocuklarına rehberlik etmeleri ve önlem almaları gibi meseleler, günümüz ebeveynlerinin sorumlulukları arasına girmiş ve sağlıklı nesillerin yetiştirilebilmesi adına elzem hale gelmiştir.

Bu bağlamda “dijital ebeveyn”; çağımızın dijital dünyasının gereklerini yadsımayan, temel düzeyde dijital araçların kullanımına hâkim, uçsuz bucaksız bir dijital ortamlardaki olanakların ve risklerin farkında olan, çocuğunu bu risklere karşı koruyabilen, dijital araçların doğru kullanımı hakkında çocuğuna rol model olan, kişi haklarına gerçek hayatta saygı duyulması gerektiği gibi sanal ortamda da aynı şekilde davranılması gerektiğini çocuğuna aşılayan, teknolojik gelişmelere daima açık anne ve babadır.

Teknolojinin Çocuklara Sunduğu Fırsatlar Nelerdir? >>

Anne-Babaların Dijital Ebeveynlik Rolleri Nelerdir?

Çok sayıdaki teknolojik gelişmeyle birlikte okuryazarlık kavramına “dijital okuryazarlık”, “teknoloji okuryazarlığı” gibi yeni kavramlar eklenmiştir.

Dijital ebeveynlik tanımında “dijital” kavramıyla kastedilen; oyun, eğlence, araştırma, vakit geçirme gibi herhangi bir amaç için kullanılabilen her türlü elektronik araçtır.

Günümüz dijital çağının imkânlarından en iyi şekilde faydalanmak ve çocuklarını muhtemel risklerden korumak isteyen her ebeveynin üzerine düşen temel dijital ebeveynlik rollerini;

  • Dijital Okuryazarlık
  • Farkındalık
  • Kontrol
  • Etik ve Yenilikçilik

başlıkları altında inceleyebiliriz. Aşağıda bu başlıklar altında anlatılan rollere dair özet bilgiler, ilerleyen bölümlerde detaylı bir şekilde ele alınacaktır.

1. Okuryazarlık

Çok sayıdaki teknolojik gelişmeyle birlikte okuryazarlık kavramına “dijital okuryazarlık”, “teknoloji okuryazarlığı” gibi yeni kavramlar eklenmiştir. Dijital okuryazarlık kavramıyla kastedilen, temel seviyede teknolojiyi ve interneti kullanma becerisi ile bilgi-iletişim teknolojilerinde gizlilik politikaları bilgisine sahip olma kastedilmektedir.

Türkiye’de dijital araçların kullanılmaya başlandığı tarih çok eskiye dayanmadığı için çocuklar ve ebeveynler arasında dijital araçları kullanma becerileri bakımından çok büyük farklılıklar bulunmaktadır. Çalışmalar, Türkiye’de çocukların yaklaşık %78’inin ebeveynlerinden daha fazla bilgiye sahip olduğunu göstermektedir.

Bu durumun yol açtığı olumsuzlukların başında, çocukların internette rahatsız oldukları bir durumla karşılaştıklarında bunu ilk olarak ebeveynleriyle değil akranlarıyla paylaşması ya da çocuğun gözünde ebeveyni tarafından dijital aletlerin kullanımına yönelik yapılan önerilerin değersiz görülmesi ve göz ardı edilmesi sayılabilir.

Bunun yanında dijital araçlar hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olmayan bir ebeveyn çocuğunun ne yaptığına dair fikir sahibi olamamakta ve onu sağlıklı kullanıma yönlendirememektedir.

İnterneti Doğru Kullanıyor Muyuz? >>

2. Farkındalık

Dijital ebeveyn olan bir birey, dijital okuryazar olmanın yanında internette bulunan olumlu ve olumsuz içeriklerin ayrımını yapabilen, çeşitli risklerin farkına varabilen, bu sayede çocuğunun bilgisayarda ya da internette ne yaptığını takip edebilen bir birey olmalıdır. Günümüz gelişmekte olan toplumlarında ailelerin evde birlikte geçirdikleri vakit içerisinde internet önemli bir yer kaplamaktadır. Bu nedenle dijital ebeveynlik rollerinden olan farkında olma rolü son derece önemlidir.

3. Kontrol

Farkındalığı yüksek olan ve dijital ebeveyn olmak isteyen birey, çocuğunun dijital ortamlardaki davranışlarını kontrol etmek isteyecektir.

Dijital ebeveynlerin kontrol rolünün gerektirdiği özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Çocuğunu internet gibi uçsuz bucaksız bir ortamda yalnız bırakmama.
  • Zararlı gördüğü içeriklere erişilmesine engel olma, sebeplerini mantıklı bir şekilde izah etme ve filtre programları gibi yazılımlar kullanma.
  • Problemli kullanım düzeyinde olmaması için ne zaman ve ne kadar internet ya da bilgisayar kullanabileceğine yönelik sınırlamaların olduğu bir kılavuz hazırlama ve konulan kurallara uyma.
  • Birlikte kullanma. (Facebook, vb. sosyal ortamlarda hesap açma ve çocuğu arkadaş olarak ekleme ya da birlikte internette kaliteli ve faydalı zaman geçirme gibi.)

Kaliteli Ve Faydalı İçerikler İçin Youtube Kanalımızı Ziyaret Edebilirsiniz >>

4. Etik Ve Yenilikçilik

Etik rolü, internette kişi hak ve onuruna, özel hayatların gizliliğine saygılı ve bilgi ahlakına uygun davranmayı; bunun yanında ulaşılan bilgilerin doğruluğunu ve güvenliğini araştırmayı, bu bilgilerin hak sahiplerinin isteğine uygun davranmayı ve fikri mülkiyete saygılı olmayı gerektirmektedir.

Dijital ebeveynler, yeniliklere karşı ilgili ve yenilikleri güncel olarak takip edip öğrenme çabası içerisinde olan, aynı zamanda bu yeniliklerin olumlu ve olumsuz yönlerinin farkında olan bireyler olmalıdır.

CEVAP VER

Yorumunuz
İsminiz

SOSYAL MEDYADA BİZ

2,700BeğenenlerBeğen
80,389TakipçilerTakip Et
2,040TakipçilerTakip Et
4,050AbonelerAbone

MUTLAKA OKUMALISIN

Kariyerinizde İlerlemek İçin Bu 15 Beceride Ustalaşın

Kariyerinizde ilerlemek için gerekli beceriler nelerdir? Hangi yeteneklere sahip olmak, sizi kariyer basamaklarında daha hızlı ve emin adımlarla yukarı taşıyacak? İş hayatında tüm bu...

Komik Ve Anlamlı Karikatürler – Gülmek Yaşamaktır

Komik ve anlamlı karikatürler bölümümüzde bu kez gülmenin hayatımıza katkıları üzerinde duracağız. Gülmek, yaşamaktır aslında. Ve kahkahalarınız kadar neşeli zaman dilimi biriktirebiliyorsanız, o kadar...

Etkili Karar Verme Becerisi Nasıl Geliştirilir?

Karar verme becerisi, özellikle bir takımda veya bir organizasyonda çalışırken önemli bir konuda hayati bir seçim veya eylem yapma süreci olarak tanımlanabilir. Yaşamınızda dönüm...

Doğrudan Satışta Kısa Süreli Düşünme Sendromu

Doğrudan satışta kısa süreli düşünme sendromu hakkında bilginiz var mı? Doğrudan satış başarısı ile bakış açınız arasında kuvvetli bir bağ bulunmaktadır. Baş açınızı da...

Müşteri Sadakatini Artırmanın On Etkili Yolu

Başarılı olmak için işletmeler müşteri sadakati geliştirmek için çaba göstermelidir. Etkili bir pazarlama tekniğinin yanında, müşteri memnuniyeti de önemli bir yer tutar. Müşteri hizmetlerinin...

Etkili Öğrenmek İçin Görsel Öğrenme Nasıl Kullanılır?

Etkili öğrenme yaparken görsel öğrenmeden yararlanarak kalıcılık sağlayabileceğiniz kaçınılmaz gerçek. İnsanlar farklı şekillerde öğrenir; birçok öğrenme biçiminden zevkli şekilde öğrenebiliyorlar dediğimiz kuşkusuz ki görsel...