fbpx

Dijital Ebeveynlik Nedir? Neden Gereklidir?

Teknolojinin günlük hayatın sıradan bir parçası haline gelmesiyle, günümüz çocukları adeta dijital cihazlarla kuşatılmış bir çevrede büyümeye başlamış ve teknoloji hakkında neredeyse ebeveynlerinden çok daha fazla şey bilir hale gelmiştir. Bu durum çocuklara teknolojinin nimetlerinden faydalanma imkânı sunmakla birlikte, yaşları itibariyle bazı ciddi risk ve dezavantajlar taşımaktadır.

Çocukların sosyal, duygusal, psikolojik, zihinsel ve fiziksel gelişimlerini pek çok açıdan etkileyebilecek olan bu konuda ebeveynlerin çocukların dijital dünyasında iyi birer rehber olabilmesi ve teknolojinin doğru kullanım tarzlarını çocuklarına aşılayabilmeleri için sahip olmaları gereken özellikler “dijital ebeveynlik” kavramını doğurmuştur.

Ebeveynlerin dijital cihazların güvenli ve verimli kullanımıyla ilgili bilinçlenmeleri, teknolojinin faydalı taraflarından istifade edip riskli ve zararlı taraflarının farkında olmaları konusunda çocuklarına rehberlik etmeleri ve önlem almaları gibi meseleler, günümüz ebeveynlerinin sorumlulukları arasına girmiş ve sağlıklı nesillerin yetiştirilebilmesi adına elzem hale gelmiştir.

Bu bağlamda “dijital ebeveyn”; çağımızın dijital dünyasının gereklerini yadsımayan, temel düzeyde dijital araçların kullanımına hâkim, uçsuz bucaksız bir dijital ortamlardaki olanakların ve risklerin farkında olan, çocuğunu bu risklere karşı koruyabilen, dijital araçların doğru kullanımı hakkında çocuğuna rol model olan, kişi haklarına gerçek hayatta saygı duyulması gerektiği gibi sanal ortamda da aynı şekilde davranılması gerektiğini çocuğuna aşılayan, teknolojik gelişmelere daima açık anne ve babadır.

Teknolojinin Çocuklara Sunduğu Fırsatlar Nelerdir? >>

Anne-Babaların Dijital Ebeveynlik Rolleri Nelerdir?

Çok sayıdaki teknolojik gelişmeyle birlikte okuryazarlık kavramına “dijital okuryazarlık”, “teknoloji okuryazarlığı” gibi yeni kavramlar eklenmiştir.

Dijital ebeveynlik tanımında “dijital” kavramıyla kastedilen; oyun, eğlence, araştırma, vakit geçirme gibi herhangi bir amaç için kullanılabilen her türlü elektronik araçtır.

Günümüz dijital çağının imkânlarından en iyi şekilde faydalanmak ve çocuklarını muhtemel risklerden korumak isteyen her ebeveynin üzerine düşen temel dijital ebeveynlik rollerini;

  • Dijital Okuryazarlık
  • Farkındalık
  • Kontrol
  • Etik ve Yenilikçilik

başlıkları altında inceleyebiliriz. Aşağıda bu başlıklar altında anlatılan rollere dair özet bilgiler, ilerleyen bölümlerde detaylı bir şekilde ele alınacaktır.

1. Okuryazarlık

Çok sayıdaki teknolojik gelişmeyle birlikte okuryazarlık kavramına “dijital okuryazarlık”, “teknoloji okuryazarlığı” gibi yeni kavramlar eklenmiştir. Dijital okuryazarlık kavramıyla kastedilen, temel seviyede teknolojiyi ve interneti kullanma becerisi ile bilgi-iletişim teknolojilerinde gizlilik politikaları bilgisine sahip olma kastedilmektedir.

Türkiye’de dijital araçların kullanılmaya başlandığı tarih çok eskiye dayanmadığı için çocuklar ve ebeveynler arasında dijital araçları kullanma becerileri bakımından çok büyük farklılıklar bulunmaktadır. Çalışmalar, Türkiye’de çocukların yaklaşık %78’inin ebeveynlerinden daha fazla bilgiye sahip olduğunu göstermektedir.

Bu durumun yol açtığı olumsuzlukların başında, çocukların internette rahatsız oldukları bir durumla karşılaştıklarında bunu ilk olarak ebeveynleriyle değil akranlarıyla paylaşması ya da çocuğun gözünde ebeveyni tarafından dijital aletlerin kullanımına yönelik yapılan önerilerin değersiz görülmesi ve göz ardı edilmesi sayılabilir.

Bunun yanında dijital araçlar hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olmayan bir ebeveyn çocuğunun ne yaptığına dair fikir sahibi olamamakta ve onu sağlıklı kullanıma yönlendirememektedir.

İnterneti Doğru Kullanıyor Muyuz? >>

2. Farkındalık

Dijital ebeveyn olan bir birey, dijital okuryazar olmanın yanında internette bulunan olumlu ve olumsuz içeriklerin ayrımını yapabilen, çeşitli risklerin farkına varabilen, bu sayede çocuğunun bilgisayarda ya da internette ne yaptığını takip edebilen bir birey olmalıdır. Günümüz gelişmekte olan toplumlarında ailelerin evde birlikte geçirdikleri vakit içerisinde internet önemli bir yer kaplamaktadır. Bu nedenle dijital ebeveynlik rollerinden olan farkında olma rolü son derece önemlidir.

3. Kontrol

Farkındalığı yüksek olan ve dijital ebeveyn olmak isteyen birey, çocuğunun dijital ortamlardaki davranışlarını kontrol etmek isteyecektir.

Dijital ebeveynlerin kontrol rolünün gerektirdiği özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Çocuğunu internet gibi uçsuz bucaksız bir ortamda yalnız bırakmama.
  • Zararlı gördüğü içeriklere erişilmesine engel olma, sebeplerini mantıklı bir şekilde izah etme ve filtre programları gibi yazılımlar kullanma.
  • Problemli kullanım düzeyinde olmaması için ne zaman ve ne kadar internet ya da bilgisayar kullanabileceğine yönelik sınırlamaların olduğu bir kılavuz hazırlama ve konulan kurallara uyma.
  • Birlikte kullanma. (Facebook, vb. sosyal ortamlarda hesap açma ve çocuğu arkadaş olarak ekleme ya da birlikte internette kaliteli ve faydalı zaman geçirme gibi.)

Kaliteli Ve Faydalı İçerikler İçin Youtube Kanalımızı Ziyaret Edebilirsiniz >>

4. Etik Ve Yenilikçilik

Etik rolü, internette kişi hak ve onuruna, özel hayatların gizliliğine saygılı ve bilgi ahlakına uygun davranmayı; bunun yanında ulaşılan bilgilerin doğruluğunu ve güvenliğini araştırmayı, bu bilgilerin hak sahiplerinin isteğine uygun davranmayı ve fikri mülkiyete saygılı olmayı gerektirmektedir.

Dijital ebeveynler, yeniliklere karşı ilgili ve yenilikleri güncel olarak takip edip öğrenme çabası içerisinde olan, aynı zamanda bu yeniliklerin olumlu ve olumsuz yönlerinin farkında olan bireyler olmalıdır.

CEVAP VER

Yorumunuz
İsminiz

SOSYAL MEDYADA BİZ

3,634BeğenenlerBeğen
166,501TakipçilerTakip Et
4,567TakipçilerTakip Et
4,050AbonelerAbone

MUTLAKA OKUMALISIN

İşinizde Odaklanma Sorunu Nasıl Aşılır?

İş hayatında odaklanma sorunu ve konsantrasyon bozukluğu nasıl çözülür? Kendi işinizin patronu olduğunuz için, kendi çalışma programınızı ve günlük yapılacaklar listenizi oluşturmak zorundasınız. Peki...

Başarılı İnsanların Yapılacaklar Listesindeki 29 Madde

Başarılı insanların yapılacaklar listesi içerisinde neler var? Öğrenen, motivasyonu yüksek bir lider olmak için neler yapmalısınız? Kişisel olarak kendinizi geliştirmeyi düşündüğünüz zaman bunun içerisine...

İnternet Kullanımının Öğrencilerin Ruh Sağlığı Üzerine Etkileri

İnternet kullanımının öğrencilerin ruh sağlığı üzerinde son derece büyük etkileri bulunmaktadır. Eğitim öğretim hayatında, internet çok güçlü bir araçtır. Doğru kullanımı ruh sağlığı açısından...

Aylık Burç Yorumları – Girişimciler İçin 2021 Nisan Ayı Nasıl Geçecek?

Network Okulu aylık burç yorumları köşesinde girişimcileri neler bekliyor? 2021 Nisan ayı burç yorumları sizi etkiliyor mu? Burç yorumları okumak, hayatınıza dair birtakım bilgiler...

Strateji Ne Demek? Stratejik Düşünme Nedir?

Strateji ne demek? Stratejik liderlik için gerekli olan stratejik düşünme ve stratejik bakış açısı nasıl geliştirilebilir? Perspektif geliştirmek liderlik konumu için son derece önemlidir....

Benlik Nedir? Yüksek Benlik Saygısı Neden Önemlidir?

Benlik nedir? Benlik saygısı nasıl nedir? Yüksek özgüvene sahip olmanın önemini göz ardı etmemelisiniz. Çünkü kendinize olan saygınız, sizin hayattaki konumunuzu belirleyecektir. Peki özgüven...